In de 18e eeuw ontstond een bijzondere vorm van porseleinproductie die we tegenwoordig kennen als Chine de Commande: Chinees exportporselein dat speciaal werd vervaardigd naar wensen van Europese opdrachtgevers. Kooplieden, VOC-functionarissen en vermogende families stuurden tekeningen, wapenschilden, gravures en prenten mee naar China, waar deze door lokale porseleinschilders op serviezen werden overgenomen.
Het resultaat is een fascinerende ontmoeting tussen Oost en West. Chinese ambachtslieden werkten met een Europees voorbeeld, maar vertaalden dit naar hun eigen schildertraditie. Daardoor ontstonden unieke objecten waarop Europese landschappen, Bijbelse voorstellingen, mythologische figuren en taferelen uit het dagelijks leven naast Chinees vakmanschap samengaan.
In onze veiling wordt een fraai Chine de Commande-theeservies uit de Qianlong-periode (1736-1795) aangeboden, bestaande uit een theepot, melkkan, theebus, twee grote kommen, acht koppen en tien schotels. Het servies is gedecoreerd in Encre de Chine, een geliefde techniek waarbij een voorstelling in fijne zwart-grijze tinten op het witte porselein werd aangebracht.
Centraal staat een afbeelding van een naaister. Vrijwel zeker is deze voorstelling gebaseerd op een Europese gravure, die als voorbeeld naar China werd gestuurd. Hoewel de oorspronkelijke prent vooralsnog niet is geïdentificeerd, vormt juist dat een van de aantrekkelijke aspecten van Chine de Commande: achter iedere voorstelling schuilt een verhaal dat begint in Europa en eindigt in een porseleinoven aan de andere kant van de wereld.
Dit servies is daarmee niet alleen een gebruiksvoorwerp, maar ook een tastbaar bewijs van de wereldwijde handel, culturele uitwisseling en artistieke samenwerking die de 18e eeuw kenmerkten.
Literatuur: Een vergelijkbaar object bevindt zich in de collectie van The Metropolitan Museum of Art, New York (inv. nr. 51.86.412a,b).
Catalogus nummer: 1518
Porseleinen Chine de Commande theeservies, bestaande uit theepot, melkkan, theebus, 2 grote kommen en 8 koppen en 10 schotels, met Encre de Chine/ polychroom decor van een naaister, China, Qianlong-periode (1736-1795).
Taxatie: € 1.000 - € 1.500