Sommige objecten vertegenwoordigen niet alleen uitzonderlijk vakmanschap, maar markeren ook een belangrijk moment in de geschiedenis van kunst en design. Deze indrukwekkende zilveren dekselschaal uit het Gioconda-servies, ontworpen door de Belgische kunstenaar en ontwerper Philippe Wolfers voor Wolfers Frères in Brussel, behoort zonder twijfel tot die categorie. De schaal, vervaardigd omstreeks 1925, is een prachtig voorbeeld van Belgische Art Deco en weerspiegelt de vernieuwende vormtaal die het interbellum kenmerkte.
Een ontwerp geboren op de Parijse wereldtentoonstelling van 1925
Het Gioconda-servies werd ontworpen voor de Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in Parijs. Deze invloedrijke wereldtentoonstelling van 1925 gaf haar naam aan de Art Deco-stijl en vormde een internationaal podium voor de meest vooruitstrevende ontwerpers van dat moment.
Philippe Wolfers was toen al een gevestigde naam binnen de Europese toegepaste kunsten. Waar zijn vroege oeuvre nauw aansloot bij de sierlijke lijnen van de Jugendstil, omarmde hij in de jaren twintig de geometrische en gestileerde vormentaal van de Art Deco. Het Gioconda-servies geldt vandaag als een van de meest geslaagde ontwerpen uit deze artistieke overgangsperiode.
Kenmerkend voor deze dekselschaal is de markante tienzijdige vorm. Zowel schaal als deksel zijn opgebouwd uit strak gefacetteerde vlakken die het licht op subtiele wijze vangen en reflecteren. De terughoudende decoratie legt alle nadruk op de geometrie.
Beeld: Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes, Parijs, Wikicommons
De betekenis van Gioconda
Waarom Philippe Wolfers zijn servies de naam Gioconda gaf, is niet met zekerheid bekend. De naam verwijst naar de Italiaanse benaming van Leonardo da Vinci's beroemde Mona Lisa. Mogelijk wilde Wolfers hiermee de verfijning en artistieke allure van het ontwerp onderstrepen. De naam past in ieder geval uitstekend bij een servies dat werd gepresenteerd op een van de belangrijkste internationale kunst- en designmanifestaties van de twintigste eeuw.
Een icoon van de Art Deco
Deze Gioconda dekselschaal belichaamt de idealen van de jaren twintig: moderniteit, elegantie en vertrouwen in de toekomst. Bijna een eeuw na zijn ontstaan heeft het ontwerp niets van zijn aantrekkingskracht verloren. Het object vormt niet alleen een bijzondere aanvulling voor verzamelaars van Art Deco-zilver, Philippe Wolfers, Wolfers Frères en Belgisch design, maar is tevens een tastbare herinnering aan een van de meest invloedrijke periodes uit de geschiedenis van de toegepaste kunst.
Dit object is te zien tijdens de kijkdagen van de Najaarsveiling 2026 van Veilinghuis De Eland & De Zon, van 5 tot en met 8 november.
