Sinds de zomer van 2026 is Veilinghuis De Eland & De Zon gevestigd op de historische buitenplaats Schaep en Burgh, een buitenplaats in beheer van Natuurmonumenten.
Een plek waar natuur, geschiedenis, kunst en cultuur al eeuwenlang samenkomen.
De band tussen 's‑Graveland en Amsterdam
Tot ver in de zeventiende eeuw bestond dit gebied uit onontgonnen land, de zogeheten onlanden. Het zand werd afgegraven en per trekschuit naar Amsterdam vervoerd, waar het werd gebruikt voor stadsuitbreiding en als ballast voor VOC‑schepen. In ruil daarvoor kwam huisvuil uit de stad terug, waardoor de grond vruchtbaarder werd.
Welgestelde Amsterdamse kooplieden ontdekten 's‑Graveland als ideale zomerse buitenplaats; een groene toevlucht om de drukke, warme stad te ontvluchten. In de achttiende eeuw verrezen hier statige buitenverblijven met fraai aangelegde landschapstuinen. Al snel werd 's-Graveland ook wel 'de tuin van Amsterdam' genoemd.
Schaep en Burgh
Een van die buitenplaatsen is Schaep en Burgh, genoemd naar stichter Abel Matthijszn Burgh, handelaar in hout en wijn, en zijn neef en erfgenaam Gerard Schaep. Na 1725 kwam het landgoed via huwelijk en vererving in handen van Jan Bernd Bicker en Johanna Sara Pels, die het huis moderniseerden en de karakteristieke koepelkamer lieten aanbouwen: de salon waar wij vandaag onze gasten ontvangen. Ook de beroemde slangenmuur voor fruitteelt dateert uit deze periode.
Foto onder: historisch interieur, salon Schaep en Burg (foto: Natuurmonumenten)
In 1818 werd Schaep en Burgh op een veiling aangekocht door de kunstverzamelaars jonkheer Willem van Loon en Anna van Winter, die het huis verder lieten verbouwen.
Landschapsarchitect Zocher ontwierp de parkachtige tuin met slingerende paden en waterpartijen. Het landgoed groeide uit tot een geliefde ontmoetingsplaats; koning Willem II, koningin Anna Paulowna en koning Willem III behoorden tot de vaste gasten die genoten van deze plek.
Die bewondering klonk ook door in de woorden van dichteres Juliana Cornelia de Lannoy:
"Verrukkelijk Schaapenburg, vermaak voor ieders oogen…
Mijn dunkt, ik zie natuur en kunst elkander overtreffen."
Trekpleister voor kunstenaars
De afwisseling tussen bos en velden; de slootjes, molens en intense luchten: de landschappen van Wijdemeren en het Gooi hebben van oudsher een grote aantrekkingskracht. In de 19e eeuw trokken kunstenaars van heinde en verre naar deze streek om de groeiende steden te ontvluchten. Met hun ezel en schilderskist trokken ze erop uit, de dorpjes in en de hei op, naar de bossen en de plassen.
Bekende namen zijn: Paul Gabriël, Geesje Mesdag-van Calcar, Jan Knikker, Nicolaas Bastert, Anton Smeerdijk, Egbert en Hendrika Schaap en Pieter van Os. Ons veilinghuis krijgt dan ook regelmatig werk binnen met voorstellingen uit deze regio.
Foto hieronder: Pieter van Os (1776-1831), 'Bij 's-Graveland' (RKD)
Anno nu
In 1971 werd Schaep en Burgh aangekocht door Natuurmonumenten, die de buitenplaats tot op de dag van vandaag beheert. Tussen 1976 en 2020 was hier ook het hoofdkantoor van de organisatie.
Sinds 2025 is Veilinghuis De Eland & De Zon hier gevestigd. De historische kamers zijn een passend en sfeervol decor voor onze veilingcollecties. Kunst, geschiedenis en erfgoed komen hier weer samen!
Het omringende landgoed is vrij toegankelijk. Een bezoekje aan ons veilinghuis is daardoor goed te combineren met een mooie wandeling.
Op de website van Natuurmonumenten is meer informatie te vinden over de 's-Gravelandse buitenplaatsen, evenals mooie wandelroutes.
Foto boven en omslagfoto: Rogier Bos, Natuurmonumenten
Wist u dat…
- Schaep en Burgh het 'kasteel van de baron en barones' was in de televisieserie Swiebertje;
- het stucplafond in empirestijl, de marmeren vloer, de lambrisering in de hal en de balustrade van het trappenhuis nog in originele staat verkeren;
- lang het verhaal rondging dat de huwelijksportretten van Marten Soolmans en Oopjen Coppit, geschilderd door Rembrandt, in het landhuis hebben gehangen in de tijd dat het kunstverzamelaarsechtpaar Van Loon - Van Winter hier verbleef. Recent onderzoek toont echter aan dat dit niet klopt; de portretten bleven in hun woning aan de Keizersgracht in Amsterdam;
- het nabijgelegen theehuis Het Capitool ooit dienst deed als biljartkamer en later als uitzendlocatie voor de programma's Het Capitool en Vroege Vogels;
- tijdens de Tweede Wereldoorlog mensen ondergedoken zaten in de grote schuur op het terrein.
Bronnen: Natuurmonumenten; Historiek; dhr. Richard van Bruchem